Kabanata 4

Maria Clara

Did not faint,

Simply because the Filipinos

Don't know how to faint

1911

Binibini, Ginoo,

Natatandaan mo pa ba noong una mo s'yang nakita?

Ako, oo. Tandang-tanda ko pa ang unang araw nang makita ko ang lalaking pinapangarap ko hanggang ngayon. Linggo noon at balak kong balikan si Ate na akala ko ay nagdadasal lamang sa simbahan.

"Ano ba ang dahilan ng iyong pagkapoot... Binibini?"

Napatigil ako sa paglapit kay Ate Clarita. Umiiyak s'ya habang nakaupo sa isa sa mga mahahabang upuan ng simbahan. Hindi gaano lumapit ang lalaking ang ngalan pala ay si Isigani, dahil mahigpit na ipinagbabawal ang ganoon kung hindi naman mag-nobyo.

"P-puwede ba, G-ginoo! Huwag mo a-akong kausapin, gusto kong mapagisa!" ani Ate Clarita sa gitna ng pag-iyak.

Tinitigan ko ng mabuti si Isagani, puno ng awa ang nakikita ko sa mga mata n'ya. Lingid sa kaalaman ko na ito na pala ang simula ng pagkahulog ng kaniyang loob sa aking nakatatandang kapatid.

"N-ngunit naririto ako upang makinig sa iyo, hindi ko hahayaan na mag-isa ka lamang rito sa loob ng simbahan at... umiiyak." Ang mga salitang iyon ni Isagani ang nagpalambot ng aking puso. Maaalalahanin at mabait na binata ang nakikita ko sa kan'ya, pakiramdam ko ay bumibilis rin ang pagkabog ng aking dibdib.

Hindi man n'ya ako nakikita ng mga panahong iyon, ako man ang nasa gilid ng kaniyang mga mata, tinuturing ko ang mga oras na iyon na una naming pagkikita.

"Patawarin m-mo ako, Ginoo... N-ngunit tinatanong ko lamang sa Diyos kung..." Lalong humagulgol si Ate Clarita, nararamdaman kong nasasaktan s'ya sa nangyari kanina. "K-kung bakit hindi na lamang ako hayaan ng aking ama maging madre? G-gayong malabo na akong makapag-asawa pa... B-bakit hindi pa n'ya ako hayaan?"

Sa tingin ni Isagani sa aking kapatid, alam kong gusto n'ya itong yakapin... Nararamdaman kong ayaw n'yang umiyak pa ang babaeng nasa harapan n'ya.

At nang maglaon... Lingid pa rin sa kaalaman ko na kaya hindi na ipinagpilitan pa ni Ate Clarita na mag-madre, ay dahil sa lalaking takda ko nang pakasalan.

Alam ko na ako lamang ang nagpahirap ng kanilang pag-iibigan, ako lang din ang dahilan kung bakit nawala pa silang dalawa... Ngunit masaya na rin ako dahil magkasama na sila, nagkatuluyan sa isang paraisong wala nang manggagabala pa.

×××

2020, Disyembre 23

"Sierra, why aren't you using phones? I-it's really weird... You have still appointments, right?"

Napalingon ako kay Nathan na kakalapit lang sa akin habang hawak ang isang tasa ng kape. Hapon na ngayon at nakatingin lamang ako sa kalangitan habang nakaupo sa labas. Nagagalak ako dahil sariwa pa rin ang natatanggap kong hangin.

'She's really weird... Is she doing her New Year's resolution? The heck.'

Napakunot ang aking noo. Dalawang araw na  mula noong huli kong makausap si Tiya Alondra sa daungan ngunit hanggang ngayon ay naririnig ko pa rin ang mga iniisip ng ibang tao. Dalawang araw na rin akong nag-iisip kung bakit nagkapalit kami ng mga buhay ni Sierra.

Minsan na ring sumagi sa isip ko... Ayos lang kaya siya?

"Sierra, are you just fine? Bakit ba ang tahi-tahimik mo these past few days?"

"H-ha? W-wala... Wala naman, bakit mo naman naitanong?"

Umupo s'ya sa tabi ko at hinigop ang kaniyang kape. "I'm glad you came back from what you really are..." Tumingin s'ya sa maaliwalas na kalangitan ngunit padilim na.

'I hope you won't change... Though these days I find you so stupid, pfft. Sana bumalik na nga ang dati kong nakilala... Yet still I love you whatever you are, Sierra...' bulong n'ya sa kalangitan. Napako ang tingin ko sa kan'ya habang pinaulit-ulit sa isip ang tinuran n'ya.

"B-bakit? Nagbago ba ako...?" tanong ko.

Ngumiti s'ya. "Yeah, mas lalo ka pang naging old-fashioned kaysa dati, ewan ko sa'yo, para kang nasapian." Tumawa s'ya ng marahan at hinigop muli ang kape. Nagulat ako ng kaunti nang tumingin s'ya sa akin na para bang nagagalak, "Hey, ano nga palang gusto mong handa natin bukas para sa Noche Buena? I'll search whatever you like, is it fine?"

A-ano? Search? Ibig-sabihin maghahanap pa s'ya ng mga babasahin upang malaman kung paano lutuin ang mga putaheng gusto ko?

"Ganoon ba? Magpa-pasko na nga pala... Hindi ko namalayan na ganoon kabilis ang lahat..." Ang mga pangyayari... Niyakap ko ang aking sarili nang humaplos ang malamig na hangin sa aking balat at nag-isip ng mga gusto kong handa para bukas. "Uh-- g-gusto ko sana iyong Sinigang, Menudo, o kaya ang paborito kong Adobo--"

"Kailan mo pa naging favorite ang Adobo?" Kunot-noo n'yang tanong.

Napatigil ako. Para akong naistatwa bigla. "A-ang ibig kong sabihin... Isa iyon sa mga naging paborito ko na ngayon, d-dahil natikman ko 'yon noong isang buwan... Hehe, pasensya na kung hindi ko agad nasabi."

Napangiti naman s'ya. At sa hindi inaasahan, muntik nang tumalbog ang puso ko nang yakapin n'ya ako. Hindi gaano kahigpit ngunit nararamdaman ko ang kaniyang puso na mabilis na tumitibok. "I'll cook whatever you want, then..."

Bukod sa aking ama, s'ya lamang ang lalaking naka-yakap sa akin. Ganito pala ang pakiramdam mayakap? Parang... Para bang magaan sa pakiramdam. Niyakap ko s'ya pabalik dahil wala naman akong nakikitang mali.

Asawa ko naman s'ya... Ngunit dito lang, dito lang sa panahon na ito.

Kumawala na kami sa pagkakayakap sa isa't isa. Napansin kong umiwas na s'ya ng tingin at para bang naiilang na labis kong ipinagtaka. Para bang... Nahihiya pa rin s'ya? Paano kung malaman n'yang hindi talaga ako ang asawa n'ya?

"Uh -- Sierra?"

"Bakit?"

"Maybe... Uh --" Napakamot s'ya sa kaniyang ulo. Bigla kong naalala ang tinuran ng aking kuya, na kapag kinamot raw ng lalaki ang kaniyang ulo at mukhang naiilang sa harap ng babae, ang ibig sabihin niyon ay nato-torpe s'ya.

Bigla akong natawa dahil sa ala-alang iyon. "Nato-torpe ka ba sa akin, Nathan?"

"Huh?" Gulat s'yang napalingon sa akin. 'Bakit napaka-straight forward n'ya pa rin?!'

Lalo akong natawa. "Ano ba kasi iyon?"

"G-gusto sana kitang yayain... Kung gusto mo akong samahan bukas manood ng fireworks display sa plaza, p-payag ka ba?"

'She never watched fireworks display when we got married... I hope she say yes, the heck. Please, Sierra...'

Lumawak ang aking ngiti. "Oo naman, sabay natin sasalubungin ang pasko." Tumayo na ako at akmang papasok na upang magpahinga nang marinig ko ang kaniyang tinuran sa isip.

'E-even in New Year?'

Kahit na hindi ko man alam ang gagawin namin bukas, papayag ako.

Lumingon ako sa kaniya suot ang ngiting kanina pa hindi mawala. "Kahit pa sa bagong taon."

×××

2020, Disyembre 24 --> 11:45 PM

"Hoy, bata! Lumayo ka nga d'yan!"

"Pre, asan ka na ba? Hoy huwag mo na hintayin jowa mo di kayo magtatagal na'n."

"Sana all may kasama sa pasko, huhu."

Maingay. Ang daming tao, at karamihan mga mag-nobyo ang naririto sa Plaza malapit sa amin.

"Tama lang ang suot mo, hindi ba nalalamigan ang tenga mo? I forgot your earpuffs," ani Nathan.

Naglalakad kami at tanging pinagtataka ko, bakit hindi n'ya hinahawakan ang aking kamay? Hindi ba't ganoon ang mga magasawa? Ang mga dalaga ngang nasa paligid namin ay naka-kandong na sa kanilang mga nobyo. Hindi ko maintindihan.

"Ayos lang ako, saan nga pala tayo manonood?" tanong ko.

"Doon," aniya at laking gulad ko nang akbayan n'ya ako. "Wala namang masama kung aakyat tayo sa 2nd floor ng munisipyo, 'di ba?"

Hindi na ako nagsalita pa at sumama sa kaniya sa ikalawang palapag ng munisipyo. Dito kitang kita ang mga tao sa ibaba, nasa gitna ng plaza ang tinatawag nilang fireworks na puputok sa kalangitan na kaaya-aya sa mga tao.

"Hi, Mr. and Mrs. Hernandez, wow! I'm glad you're here!" Bungad sa amin ng isang mataba ngunit malinis na matanda at nakipagkamay sa aming dalawa ni Nathan.

"Hi, mayor! Merry Christmas! Kumusta na po kayo?" Nagagalak at magalang na sabi ni Nathan. Lalo s'yang naging makisig sa paningin ko dahil sa paraan ng pagtrato n'ya sa iba.

"Aba, ayos na ayos lamang. Merry Christmas din sa inyong dalawa ah, ano, kailan na ba ako magiging ninong ng baby number one n'yo?"

Napaangat ang aking isang kilay ngunit binawi ko rin agad dahil napatingin sa akin ang makinis at balingkinitang babae sa likod ng tinatawag nilang Mayor. Ngumisi s'ya at umirap sa akin, hindi ko man maintindihan kung bakit n'ya ginawa iyon, ang tanging nagawa ko na lang ay ang tumahimik.

Narinig kong tumawa si Nathan at nagumpisang mailang na sa usapan. "W-wala pa po kasi sa amin 'yang bagay na 'yan, Tiyo eh."

Napansin ng Mayor na tahimik lamang ako kung kaya't iniba na ang usapan. "Aba'y ganoon ba? Then how's your business these days? Hmm, Sierra?"

Business? Negosyo ba kamo? Hanggang ngayon ay hindi ko pa rin alam ang trabaho ni Nathan.

"A-ah, ayos lamang po, Tiyo... Mukhang maganda naman po ang nagiging daloy ng aming negosyo dahil... D-dahil nakakakain naman po kami sa araw-araw...?" Hindi ko alam kung tama ba ang aking tinuran ngunit alanganin na lamang akong ngumiti sa kaniya. Ang babaeng nasa likod naman n'ya ay ipinagkrus ang braso habang nakataas ang kilay na nakatingin sa akin.

Tumawa ang Mayor. "Kahit na ilang beses pa kayong kumain sa isang araw, hinding hindi mauubos ang pera n'yo, Sierra."

"Tiyo, hindi ko pa nga po alam kung patok pa rin ba talaga ang mga produkto namin... Dahil sa panahon ngayon wala ng hilig lalo na ang kabataan roon..." ani Nathan.

"Hijo, huwag mo nang isipin pa ang tungkol roon dahil sigurado naman akong sa galing ng tauhan mo, lalo pang dadami ang sales n'yo, don't worry, we'll still support you, alright?"

"Ayan na, isang minuto na lang pasko na!"

"Oh s'ya sige na, iiwan ko na kayong mag-asawa rito. Maligayang Pasko sa inyo!"

"Maligayang Pasko rin po, Tiyo!" Bati ko.

Pagbaling namin sa ibaba, nagsilabasan na ang mga tao sa simbahan na masayang hinihintay ang pagputok ng mga fireworks.

"Nathan? Hindi mo sinabing may misa pala? Sana man lang ay nakapunta tayo roon..."

"H-huh? I thought you don't like going to church?"

Napalingon ako kay Nathan na ngayon ay naguguluhan. "A-ah... K-kasi... Uh--" Wala na akong maisip pang palusot dahil sa pangamba na baka s'ya'y magduda.

"Five! Four! Three! Two!"

Hinila ako ni Nathan sa braso at niyakap ng mahigpit.

"ONE! MERRY CHRISTMAS!" Kasunod nito ang pagputok ng maraming fireworks papuntang kalangitan.

"Merry Christmas, baby..." Bulong n'ya na nagpabilis ng tibok ng puso ko, kasabay nito ang paghampas ng malamig na simoy ng hangin.

"M-merry Christmas..." tugon ko rin.

"I love you... I'm loving you even more, Sierra." Nararamdaman ko kung gaano kabilis ang tibok ng puso naming dalawa habang magkayakap.

Pareho naming tinanaw ang magagandang paputok sa kalangitan. Ito ang kauna-unahang makakakita ako ng ganitong klaseng paputok, at ito rin ang masasabi kong pinaka-kakaiba sa lahat.

×××

"Talaga? Ganoon mo kabilis natutunan lutuin ang mga iyon?" Mangha kong tanong sa kan'ya.

Binuksan n'ya na ang pintuan ng bahay, kakauwi lang namin galing sa plaza at masasabi kong masaya't magiliw pa rin ang pakikitungo ng mga tao sa isa't isa.

Bumili rin kami ng puto bumbong, at bibingka. Napag-alaman kong puto bumbong pala ang paburito ni Nathan dahil sa kwento ng tindero na matagal na pala s'yang suki. Bigla kong naisip si Sierra, bakit malayo s'ya sa Diyos? Sa diwa ng pasko? Malayo rin s'ya sa kaniyang asawa.

"Yeah, for me it tastes good, maybe it will be for you too," sagot n'ya at pumunta sa sopa. Tinanggal n'ya ang dyaket na suot. Nanatili lamang akong nakatayo habang pinagmamasdan s'ya.

"Natutuwa akong masaya mong pinaglilingkuran ang iyong asawa, hindi normal ang gawaing pagluluto sa mga lalaki kung kaya't malaki ang paghanga ko sa'yo," ngumiti ako.

Blangko n'ya akong tinignan. 'The heck was that?'

Lapastangan, Catalina! Hindi ba't binilin na sa'yo ni Tiya Alondra na huwag magmukhang walang alam sa panahong ito?!

"A-ang ibig kong sabihin--"

"I g-got your point, but not the way you speak. Kinain ka na ba talaga ng historical syndrome mo?"

"A-anong historical?"

"Tss." Bumaling s'ya sa maliit na mesang gawa sa salamin, at halos lumuwa ang mata nang makita ang kulay-kapeng librong pamilyar sa akin. Hindi ko alam kung saan ko iyon huling nakita. Ngunit pakiramdam ko ay may koneksyon kami sa isa't isa. "S-shit, na andito lang pala 'to? I thought this is missing--"

"Sa iyo ang librong iyan?" tanong ko.

Napalingon s'ya sa akin. 'D-did she red what I wrote?'

"Tinatanong ko lamang, bakit mukha kang balisa?" tanong ko nang marinig ang iniisip n'ya.

"T-this is mine, I used to write here before..." sagot n'ya at umiwas ng tingin. "Maybe, we can eat now? I know you're hungry, let's go." Tapos ay tumayo na s'ya dala-dala ang libro papunta sa silid namin.

Nakapagtataka ang kaniyang mga kilos. Bakit ganiyan s'ya magsalita? Wala na akong nagawa kundi pumunta na lamang sa kusina at ihanda ang aming pagkain.

×××

Nang matapos kumain, ako na ang nagpumilit na maghugas ng mga plato. Sinabihan ko na lamang si Nathan na magpahinga na dahil mukha s'yang balisa at iyon ang hindi ko maintindihan.

Masarap naman ang sinigang, menudo, at lalong lalo na ang paborito kong adobo. Kung kaya't ang paghuhugas ng pinggan ang paraan ko upang pasalamatan s'ya. Isang mapagmahal na asawa si Nathan, hindi ba?

Pagkatapos kong hugasan at ayusin ang mga pinagkainan. Napatingin ako sa labas, hindi naman ganoon kalabo ang aking paningin upang hindi maaninag ang isang mataas na lalaking naghihintay sa labas ng aming bahay.

Dahil sa pagtataka, lumabas ako at nilapitan s'ya. Kung tutuusin, mas matangkad pa ito kay Nathan. Hindi s'ya ganoon kaputi ngunit halata sa aura n'ya ang may pagkababaero.

Agad n'ya akong hinawakan sa kamay at saka niyakap ng mahigpit. "Babe, I'm calling you every day... Why aren't you answering my calls? Y-you promised we'll be together this Christmas until New Year... R-right?"

A-ano? Tinatawagan araw-araw? Sino ba s'ya?

"B-bitiwan mo nga ako!" Pilit kong inalis ang pagkakayakap sa kaniya. "Sino ka ba?!"

Mukhang nagulat s'ya sa aking tinuran. "Babe... Why are you mad? I supposed to be the one who's mad here, Sierra, I missed you so much." Akma n'ya akong yayakapin ngunit pinigilan ko s'ya.

Hindi ko s'ya kilala. May asawa na si Sierra, at iyon ay si Nathan. Sino naman ang lalaking ito na susulpot sa harapan ko para yakapin?

Dahan-dahang nabuo sa aking isip ang lahat ng nangyayari sa buhay ni Sierra.

Hindi kaya...

Kaya ba s'ya naroroon sa aking panahon upang magsisi?

Dahil si Sierra... M-may iba s'yang kalaguyo!